Tarihteki ilk pandemi Hititler döneminde yaşandı

Çin, ABD’nin tepkisinin ardından uçuş yasağını gevşetiyor
Haziran 4, 2020
Finlandiya’da cinsiyetsiz trafik işareti dönemi
Haziran 4, 2020

Tarihteki ilk pandemi Hititler döneminde yaşandı

Tarihteki ilk pandemi Hititler döneminde yaşandı Hitit Üniversitesi kadar sosyal ağ hesapları üzerinden “Pandemi Söyleşileri”ne katılan Doç. Dr. Arzu Sir Gavaz, “Tarihte Kaydedilen İlk Pandemi: Hititlerde Veba” konulu bir sunum yaptı. Gavaz, olur ya de tarihteki birincil biyoloji ile ilgili savaş örneğinin de Hititler vaktinde kaydedildiğine dikkat çekti. Gavaz, takriben 3500 yüzyıl önce o dönemin dünyasına bir süreliğine de olsa hükmeden Hititlerin, Hititçe belgeler sayesinde güç salgın günlerinde neler yaşadıklarını varsayım etme şansı yakalayabileceklerini dile getirdi. Keza o dönemde kaydedilen çoğu tırnak yazılı belge sayesinde, pandeminin yayıldığı coğrafya, nasıl bulaştığı veya çözüm yolları ile ilgili de ipuçlarının bir araya getirildiğini belirten Gavaz, salgının genel anlamıyla kısa süre içinde insanlara, hayvanlara ve bitkilerin büyük bir bölümüne bulaşan bir hastalık olduğunu aktardı. Hititler döneminde baş gösteren salgının ülkeler arası yayılım gösteren bir pandemi olduğuna uyarı çeken Gavaz, pandeminin yayılım gösterdiği coğrafyanın ise Mısır, Mezopotamya (Mitanni, Babil), Kuzey Suriye (Buradaki lokal krallıklar) hatta Alaşiya (Kıbrıs) ve Anadolu olduğunu dile getirdi. Gavaz, bilhassa Tel-El Amarna arşivinin yani Darı kraliyet arşivlerinin neredeyse M.Ö. 1335’lerde bu salgına odaklandığını ve bazı belgelerde salgının başlangıç yeri ve ciddiyeti ile ilgili bilgiler içerdiğini vurguladı. M.Ö. 14’üncü yüzyılda Hititlerin İmparatorluk döneminde I. Uppiluliuma’nın son saltanat yıllarında baş bildiren ve hem kralın hem de tahta geçen II. Arnuwanda’nın ölmesine sebep olan ve II. Murili döneminde tepe noktasına ulaşan salgının, tarihte yaşanan ilk ciddi pandemi örneği olduğunu söyleyen Gavaz, “Askeri seferler esnasında salgın tutsaklardan, Hitit ordusuna ve ardından da bütün bu coğrafyaya yayıldı.” dedi. Gavaz, bundan başka salgından kurtulabilmek için izlenen en rasyonel çözümün ise bazı şehirlerde uygulanan karantina yöntemi olduğunu sözlerine ekledi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir